Apteczka domowa – lista i co powinno w niej być

Co powinno być w apteczce domowej?

W apteczce domowej powinno być 15 rzeczy z Poradnika bezpieczeństwa (s. 21): pięć rodzajów leków z lekami stałymi na czele, cztery rodzaje opatrunków razem z opaską do tamowania krwotoków, rękawiczki, środki antyseptyczne, maseczki FFP3, folia termiczna, termometr i nożyczki. Masz je na liście powyżej, do odhaczenia i wydruku.

Lista z Poradnika jest punktem wyjścia. Serwis pacjent.gov.pl radzi uwzględnić w apteczce potrzeby wszystkich domowników, bo apteczka osoby przewlekle chorej wygląda inaczej niż apteczka rodziny z małym dzieckiem. W praktyce:

• przy dzieciach kup leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe w postaci i dawce dla dzieci, a farmaceuta podpowie, które pasują do wieku,
• przy alergii, astmie albo cukrzycy na pierwszym miejscu są leki i sprzęt tej osoby, z zapasowymi bateriami do urządzeń, np. sensora glukozy (Poradnik, s. 12),
• spisz, kto w domu na co choruje, na co jest uczulony i jakie leki bierze. Poradnik ma na to gotową rubrykę (s. 50) i radzi, żeby bliscy znali Twoje choroby i alergie (s. 11).

Apteczka pierwszej pomocy w domu a apteczka na kryzys – czym się różnią?

Apteczka pierwszej pomocy w domu, jaką opisuje pacjent.gov.pl, służy drobnym urazom i przeziębieniom. Lista z Poradnika bezpieczeństwa ma Ci pozwolić poradzić sobie przez kilka dni, gdy szpitale są przeciążone (s. 41). Obie listy mają wspólny trzon, a różnią się dodatkami.

Najprościej połączyć obie: zacznij od 15 pozycji z Poradnika i dołóż to, po co sięgacie na co dzień. Poradnik traktuje apteczkę jako część zapasów na co najmniej 3 dni, obok wody, jedzenia i latarki. Resztę tej listy znajdziesz w poradniku o zapasach na 3 dni, a ile wody i jedzenia potrzebuje Twój dom, policzysz w kalkulatorze zapasów.

Jak skompletować apteczkę domową krok po kroku?

Zacznij od przeglądu tego, co już masz, a dokupuj tylko braki.

1. Wydrukuj listę i wyłóż na stół całą zawartość domowej apteczki.
2. Leki po terminie odłóż do osobnej torebki. Oddasz je przy okazji do pojemnika w aptece.
3. Odhacz to, co masz, a braki zapisz na liście zakupów.
4. W aptece powiedz farmaceucie, kto w domu będzie używał leków bez recepty, zwłaszcza jeśli to dziecko albo osoba na lekach stałych.
5. Część opatrunków, środków do dezynfekcji i leków osobistych przełóż do plecaka ewakuacyjnego. Poradnik wymienia apteczkę i leki osobiste na jego liście (s. 26).
6. Odłóż apteczkę w stałe miejsce i powiedz dorosłym domownikom, gdzie jest.

Leki przyjmowane na stałe – jak mieć zapas?

Leki stałe otwierają listę z Poradnika, który radzi mieć je przy sobie (s. 11), a osobie, której pomagasz, zapewnić ich zapas (s. 12). Ile dni zapasu jest rozsądne, ustal z lekarzem prowadzącym, bo Poradnik nie podaje liczby.

Kolejne opakowanie wykup, zanim skończy się obecne, a nie w ostatnim dniu. Listę leków z dawkami noś w portfelu i w telefonie, żeby w razie potrzeby pokazać ją lekarzowi albo ratownikowi.

Gdzie trzymać apteczkę domową?

W zamykanej szafce, w suchym i chłodnym pokoju, z dala od okna i poza zasięgiem dzieci. Łazienka i kuchnia odpadają: według pacjent.gov.pl wyższa temperatura i wilgotność mogą przyspieszyć rozkład substancji czynnych w lekach. Dobrze sprawdzi się górna półka szafy w przedpokoju albo w sypialni.

Leki trzymaj w oryginalnych opakowaniach, razem z ulotką. Na pudełku są nazwa, dawkowanie, data ważności i numer serii, a przekładanie tabletek do innych pojemników zwiększa ryzyko pomyłki. Jeśli ani opakowanie, ani ulotka nie mówią nic o temperaturze, przechowuj lek w temperaturze pokojowej, od 15 do 25°C.

Jak sprawdzać terminy ważności leków?

Raz na kilka miesięcy, razem z zapasami, bo tak zaleca Poradnik (s. 20). Wyjmij wszystko z apteczki i sprawdź daty ważności i daty po otwarciu, stan opakowań oraz to, czy lek nie zmienił koloru, zapachu albo konsystencji – tę listę kontroli podaje pacjent.gov.pl. Braki od razu dopisz do zakupów.

Termin ważności jest na pudełku i na blistrze, zwykle po skrócie EXP. Na opakowaniach leków na receptę jest też kwadratowy kod DataMatrix, który zawiera m.in. numer serii i datę ważności (rozporządzenie UE 2016/161). Tabletki w blistrach możesz przyjmować do końca terminu z opakowania.

Inaczej jest z syropami, maściami i kroplami. Po otwarciu zapisz na opakowaniu datę, bo termin po otwarciu bywa dużo krótszy niż termin zamkniętego leku. Ile wynosi, mówi ulotka. Przegląd apteczki łatwo połączyć z przeglądem plecaka ewakuacyjnego, np. przy zmianie czasu wiosną i jesienią.

Co zrobić z przeterminowanymi lekami?

Oddaj je do specjalnego pojemnika, który stoi w części aptek, przychodni, szpitali i urzędów, albo do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK). Apteki nie mają obowiązku zbierania leków, więc adresy punktów sprawdź na stronie urzędu gminy. Do kosza leków nie wyrzucaj, a do toalety ani zlewu tym bardziej: wyrzucanie leków do kanalizacji jest zabronione.

Pierwsza pomoc – czego nauczyć się, zanim apteczka się przyda?

Poradnik bezpieczeństwa przypomina, że udzielenie pierwszej pomocy to obowiązek, a pomagając, nie odpowiadasz za nieumyślne błędy (s. 41). Szpitale w czasie kryzysu będą przeciążone, więc w sytuacjach, które nie zagrażają życiu, trzeba będzie poradzić sobie samodzielnie. Poradnik zachęca też do kursu pierwszej pomocy.

Na kursie przećwiczysz to, czego nie nauczy żadna lista: resuscytację, użycie defibrylatora (AED), założenie opaski do tamowania krwotoków i okrycie poszkodowanego folią termiczną. Gdy zagrożone jest czyjeś życie, dzwoń pod 112 albo wskaż konkretną osobę, która ma zadzwonić (s. 41).

Instrukcji krok po kroku i dawek leków tu nie podajemy. Dlaczego, wyjaśniamy na stronie o tym, jak powstają nasze treści.